دیروز، پنجم مارس، یکصدوسیوهشتمین سالروز ِ تولد رُزا لوکزامبورگ بود؛ همانطور که یکونیم ماه پیش، در روز نوزدهم ژانویه، نَوَد سال از قتل جنایتکارانهی او گذشت. پسفردا هم که روز جهانی زن است: روز هشتم مارس.
رُزا لوکزامبورگ را باید خواند و شناخت: به عنوان یک زن بزرگ، یک تئوریسین بزرگ، یک انقلابی بزرگ، یک شهید بزرگ و یک انسان بزرگ. در سالهای بعد از مرگاش، با تسلط نازیسم در آلمان و استالینیسم در شوروی و بعدتر با توسعهی استالینیسم در اردوگاه شرق، رُزا لوکزامبورگ همواره در حاشیه ماند، آنهم بیشتر به عنوان یک انحراف ِ ظریف و سوءفهمشده؛ و حداکثر (همانطور که لنین گفته بود): به عنوان عقابی که در سطح یک گنجشک پرواز کرده بود.
با فروپاشی اردوگاه شرق، و در چند سال اخیر، با ناتوانی آشکارشدهی سرمایه داری در جایگیری ِ خلاء آن به اصطلاح سوسیالیسم، چپها، به رزا بازگشتهاند: رُزاخوانی ِ انبوه ِ زخمخوردهگان ِ دیوانسالاری ِ فروریخته.
رُزا: یهودی ِ کوتاهقد ِ لنگ ِ رانده شدهی مثلهشده، بانوی فرهیختهی فسادناپذیر ِ هموارهنو، بزرگترین تئوریسین خلف ِ مارکس.
***
1- زندگی و آثار رزا: اینجا و اینجا
2- رزا چه میگفت؟: اینجا
3- آرشیو اینترنتی رزا: اینجا
4- ویژهنامهای برای رزا: اینجا
5- بریدهای از نظر رزا دربارهی انقلاب اکتبر: اینجا
6- مقالهی جالبی از رزا: اینجا
7- و هنوز هم بحث اصلاح یا انقلاب: اینجا